d


_ _
Visita de Dña. María Teresa Fernández de la Vega, Vicepresidenta Primera del Gobierno de España.
Agencia Española de Cooperación Internacional / La Paz– Bolivia 07 de Agosto 2006


AECID Bolivia pe

Agencia Española de Cooperación Internacional para el Desarrollo (AECID) jaeko organismo técnico öi oyemongeta vaera, oyapo vaera oyangareko vaera mbaravìkì reta oikota vare jare yemborì reta re, ipuere yave oyapota vi ikorepoti ae ndive, ani ramo kúaìguaae mbaravìkì rupi oporomborì vareta rupi, ketìgua reta ndive ani ramo ONGD reta indive. Jokua tenondegua yemongeta oyeapo rami, oyeekavako jae:

• Oime vaera korepoti
• Oyemborìta tënta iporeta, jekoae rupi, institución rupi, político rupi jokua tënta reta jaeramo öikavi ojo oiko vape jare, maa jokua españaìgua reta güi oñemuña va reta pe.
• Oyemborìta teko arakaeva reta jare oyemboe reta jokua reguara opaete tënta reta jaeramo oñemopua ojo oikova reta ndive.
• Oyeapo kavita yemongeta yemborì kïrai oyeapo vaera va jokua tënta reta tuisa rupi mbaeyekou güînoiva reta ndive jaeko opaete jokua mopeti rami Europa pe yogüìrekova reta ndive.

Jokua jekopegua ko, noviembre pe 1988 pe, oyemboìpì oyeapo AECID jupi oyeavìkì vaera kúa mborerekua españaìguava oiko vaera yemborì mbae oime vaera va. Kúa Agencia oyekuá öi Ministerio de Asuntos ketìgua va ndive, isecretaría de Estado ketìgüi yemborì oiko vaera va rupi jaeko oero reta (SECI) pe.

Oficina Técnica de Cooperación reta jaeko oero reta (OTC) peva jaeko ñogüînoi oyomborì vaera omboembiapo korepoti reta yemborì peguara ou españaìgua reta güi kia nunga tënta ñavo pe ou jokua yemborì vape. Jaeza OTC oyekuá öi kuatia rupi Embajada öia rupi jare jaeko öita Dirección General reta jeigüere kúa yemborì oikova peguara jaeko AECID jjevae. Jaeza kúa Oficina Técnica Cooperación peguara (OTC) kúa Bolivia pe jaeko oidota ketì yemongeta oyeapogüiva rupi, jaema jokua ramoko oñemoforma 31 OTC, 14 yemboatìrenda Tekoreta regua vae jare mboapì Yemboatìrenda Yemboe peguara vae, jaema jokua reta oime öi tënta reta AECID, oime mbaravìkì tuisava jokua yemborì pe oyapo ou oiko jeta parte rupi kúa ìvìpe (Ibaroamérica pe, pea país ìvìmbìte rupi öiva reta rupi, jare kúa kuaraì mbìte kotì rupi öiva reta rupi, Africa pe, Asia pe jare Europa kuaraì öea kotìgua reta rupi.

Kúa yemborì Españaìgua va kúa Bolivia pe oyemboìpì oyekua jare oñemopua setiembre pe año 1986 pe, ioficina jayave oero reta Instituto de Cooperación Iberoamericana pe jaeko ICI jeeva, jare jayave güive omboìpì oyavìkì jeta mbaravìkì vìkìreta jokua yemborì ouva ndive kúa país pe. Jare oyapo jeta ïruva mbaravìkì reta yé, opaete mburuvisa ñavo oguapì ou oiko kúa Bolivia jeeva reta ndive jare ou vi omae vaera mbae oyeapogüe vare pea iyìpìete guaju AECID güînoi Madrid peva güi.


Marco Jurídico

Yemongeta Iyìpì kúa yemborì españaìguaVA Bolivia ndiveva oyeapota öi kürai.

• Yemongeta tenondeguaeteva kúa yemborì peguava kúa mokoi país reta peguava, oñemofirmako 3 de julio pe 1971 pe.
• Jokogüi irugüe yemongeta reta imoirua retara vayé kúa yemborì peguara yeño oñemofirmako 13 de mayo pe 1986 pe.
• Jokogüi oyeapoye yemongeta má tuisava kúa yemborì regua yeño jare oiko vaera mborerekua Reino España güi kúa Bolivia ndive oiko kó 16 de marzo pe 1998 pe.
• Jare VII Comisión mokoi reve peguava jaeko España Bolivia ndiveva, oñemofirmako 17 de febrero pe año 2000 pe.
• Jokogüi oyeapo yave kuatia oyembosige vaera oñemae VII Comisión mokoi reve pegua vare España Bolivia ndive vare, oñemofirmako 25 de octubre pe año 2001 pe.
• Jokogüi oyeapoye vi yemongeta kuatia pe reglamento jei supeva kua yemborì oiko vareguara va España – Bolivia ndive año (2000 a 2003 pe).
• Jokogüi oñemoiruye yemongeta reglamento reguava Espa – Bolivia ndiveva año (2001) pe.
• Jokogüi oyeapovi yemongeta reta oyeporu vaera programa mbovì rupi oyemboepì vaera va reta pe, jare Memorandum oyekua kavi vaera va 16 de marzo pe 1998 pe. Jare jokua ndive oyeapo vaera Programa Microcrédito: Real Decreto jei supeva 24.000 24 de enero pe año 2000 pe, oyemboaproba reve jokua fondo Microcrédito rupi oñemétava. Jokogüi oyeapo vi mopeti acuerdo oiko oiko vaera va programa Microcrédito oyeavìkì vaera va 7 de setiembre pe 1998 pe.

Jokogüi oyeapo vi Contrato ICO-FONDESIF jeiva 25 de octubre pe año 1999 pe.
Jaeramiño vi oyeapo vi Addendum jokua Contrato reguava 2 de julio pe año 2001 pe.
Jare oyeapo vi Acuerdo Añetegüeva oyembotuisa vaera jokua Programa Microcrédito peguara 18 de diciembre pe año 2001 pe.

Kúa Acuerdo reta jare Convenio reta omé omîi vaera jokua Yemborì Españaìguava jokua Comisión mokoi reve ndive oyeapo va jaeko España – Bolivia ndiveva oiko vaera yemborì Tècnica ndive jare oyeapota vi jokua país pe teko ojova rupi jare inecesidad güînoi rupi oyovake vaera ojo España mbota güîrokuavé rami kavi.

España yemborì oyapo Bolivia peva.

VIII Comisión Mokoi ndive oyeapo rupive jaeko España – Bolivia ndiveva jaeko 12 jare 13 de junio pe año 2003 pe, jaema oñeñono kavi kïrai oyeapo vaera yemborì Españaìgua kúa Bolivia pe:

1- Oñeiraro vaera agüìye vaera oyeopia kia ñavo oike vaera pìpeva, jare ïkîrei vaera va esa jokua nunga reta má jeta rupi öi Bolivia pe.

  • Oñemopirata vaera institución reta oime oyekua oiko Estado peva, esa jokua jaeko mopeti mbae ikaviva mppeti rami yaiko vaeraa va.
  • Toyembori omboparticipa vaera vi pìpe Indígena reta jare jokua kuaiguaeño oikova reta oyepapa vaera vi pìpe.

2- Toyembogüe vi mbaravete kúa mbae ikaviva oyepota va rupi necesidad reta añeteeteva öia rupi jare jokua rupi toyembokuakua mbae yaiko jeje vaera va.

  • ? Toyeapo oime mbaravìkì kia ñavo oikoa rupi, iìvìae rupi ipuere vaera jokua rupi opaeteva maìa nunga oiko Boliva peva jarembae peguaño va, jare oyeesakavi reve kirai jare kuri yandeyeì yaiko vaera va jare oiko vaera oiko yandere arakae regua.

Kúa yemborì Españaìgua öi kua Bolivia peva,oyeavìkì ko oime mbovì yemongeta iyìpì oyeparavo güeva reta rupi:

- Oñeñono ko oyeesa vaera kiraiko okuakuá ojo oiko va.
- Jeta tekoteete va reta peguara.
- Opaeteva peguara kova
- Oñemomopetita mbae oyeapogüe opaete vae ndive ani ramo secto rupi.
- Oñemaekavita mbae oyeapo vare.
- Oyemboatata kia kotì oata ape.
- Jare oikota oiko.

Jare vi oyeesama ikavi yaeta kúa oyeapo vaera va departamento La Paz pe, Potosí pe, Chuquisaca pe, jare chiquitania pe jaeko departamento Santa Cruz pe.

Kúa yemborì Españaìgua ouva oyeavìkìtako jokua mborokuai España pe öiva jeigüeva rupi kïrai yemborì ikotìa rupi oñeme vaera va jeigüeva rupi jare II Plan Tenondegua va jeigüeva rupi jaeko oyeapo año 2005 a 2008 peguara va pe, jare jokope oyekua kia reta jae oyemotendeta kuriva: oñemoiru vaera arakua reta korepoti peguara, jare oñemeta yemboe opaeteva oikua vaera oyangareko kavi iambientere, oyembokuakuá vaera iyeae oiko vaera va jare omboaìkueye vaera jeta tenondegua va, oñemeetá vi yemboe kuña reta pe agüìye vaeramo yogüìreko yuvangatara jare iyeaeñovi oiko vaera kuri jayave ko oidota mbìakatu rupi. Esa oime pandepoko öi yemboe reta oñeiraro vaera kuriva: jaeko mbaravete güì öe vaera va, yayeepì vaera va, yayovake yaiko vaera va, yayangareko kavi vaera ambiente re yandeyeupe, yamboeteta yandereko reta oyoupe. Esa kúa ìvì, jaeko Bolivia mopeti país oyembotenonde vaera kuri öì kúa yembori España omeetava rupiva pe.

Jokua área oyepoko jese vaera va.

Jokua acta VIII comision mokoi ndive pe oyeapova pe jei rami jaeko España – Bolivia ndive va, jaeto kúa mbae ara rupi oyemboìpì yave oyeparavìkì kua mbota España omégüeva ndive jaeko oyeesa öi oyemboìpì vaera mbae oyeapo kia kia rupiva:

- Oyeesata kia reta peko má mbae oatava.
- Teko arakaeva reta okuakuá vaera
- Oyeapoukata tembiapo reta jepìnungambae reve jare jeta rupi
- Ambiente yaikoa rupiguare ñamae päveta.
- Yayogüirota kavita, opaete tanta ipo yaikova reta, jare yambokuakuá yande institución reta.
- Oyeapoma ko España ndive mbae kúa Boliva pe, oyeesako kirai oyeavìkì vaera kuriva.
- Toñeiraro mbaravete reta: jaeko Gobierno Bolivia pegua reta iyemongeta oiko vaera iru año pegua.
- Oñemaeta genero re: jaeko yaiko vaera yovake ndive kuña reta kuimbae reta ndive, yayavìkì päve vaera mbae oyeapo gúeva jare jükurai ñairaro pä vaera mbae oime vaera kúa Bolivia pe.
- Oñemae vaera teko yoavìavì reta yarekogüeva re, yamboete vaera oyoupe oyoeko reta yarekogüeva, yande porogüìrovia reta Bolivia pe.
- Ñamae päve oiko vaera oiko yandeve ambiente ikavigüeva jare yayangareko kavi reve yandeyeupe mbae mbae reta ñanoi yandeìpì rupi vare.

Kïrairaita oyemboepì proyecto reta va.
AECID oiko ramboeve mopeti agencia kúa yemborì peguara mokoiva peguava, oyapotako mbaravìkì kúa agua gobierno jekoae rupi mbae oyapova rupi, oporoparavombae reve, jaema jokua ramo yombori oiko vaera va; kiapeko mbae oyeapota va; oyeapota yemongeta tenondegua jeirami acta de comision mokoi ndive oyeapova pe jeiramo. Jaeko Gobierno Bolivia pegua ndive, jokua ramoko, tenonde voi, AECID mbaeti omo financia directo institución reta publica öevape ani ramo iyateeva Institución öiva reta pe mbae oipota oyapova mbaetì yave oyekua ani ramo ojo yemongeta reta kuatia pe öi rami jare mbaeti yave oikuauka mbae oyapotava Viceministerio jokua regua vape oñeme vaera supe jokua pegua financiamiento ketìguava.

ONG D Españaìguako yave, AECID oimeta güî financiamiento jokua peguara. Añave rupi oime oyeapo kavi öi esa oime oyoavì año 2004 pe oyeapova ndive. Jaema oyeesama öi oñemofinancia vaera yemborì reta ONG D reta rupi va küraita oiko:

- Oimeta convenio reta yemborì mbae tuisa rupi oyeapo vaera va
- Oimeta proyecto reta yemborì tuisava rupi peguara
- Jare oyeparea kavita va.

ONGD kua Boliva pegua reta oipota yave ou supe financiamiento jokua yemborì Españaìgua va güi iyìpì yave voi jaeño mako oñemoiruta kúaìgua rami ani ramo ONGD Españaìgua icontraparte rami oime vaera supe korepoti

Má peikua kavi vaera kúaregua pemae www.aecid.es pe jaema oimeko yave proyecto oyeapo oiko vaera yemboyovake pegua kuña peguara kuimbae reta ndive, oimeko instituto kuña reta imbae España pe año ñavo oyapo mbarea omé vaera yemborì ONGD rupi kúa Latinoamérica rupi öiva reta rupi. Jokua mbarea jaeñoiko oyapo reta año ñavo oyemboìpì reupive jaema miari jare yemongeta reta jokua reguara ikavi pemae kuri jeje pag. Web: pe

www.mtas.es/mujer pe